مسيح ذبيحى
64
استرآبادنامه ( سه سفرنامه ، وقفنامه وسرگذشت ) ( فارسى )
نعيم آباد ، قادر آباد ، مؤمن آباد ، حسين آباد ، حدّاده ، مراد آباد ، كلاتهء ملّا وصل به ده ملّا است و تا كلاته ملّا جزو خاك دامغان است و از ده ملّا داخل خاك شاهرود مىشود . سمت چپ جادّه كه شمال مغربى باشد صحراى سنگلاخ و پست و بلند است كه اغلب آن را آب سيل شسته و در او درّهها پديد آمده و اين صحرا به مسافت يك فرسنگ منتهى به دامنهء كوههاى مجن مىشود . ده ملّا قصبهء آباد و قديم و ميوهء او به وفور و خوبى معروف باغات او زياد و جمعيتش متجاوز از پانصد خانوار است . كاروانسراى شاه عبّاسى و / 84 / قهوهخانه و دكاكين چند دارد . چند باب كاروانسرا و چاپارخانه از خشت و گل تازه ساخته شده . غريب گز ده ملّا معروف است . بايد در اين منزل خيلى مواظبت نمود كه از آسيب اين جانور موذى ايمن ماند . ممكن شود در اين منزل در زير چادر خارج از آبادى به سر برد خيلى بهتر است . از ده ملّا هم مىتوان به استرآباد رفت و يك منزل نزديكتر است . به اين طريق از ده ملّا به تاش شش فرسنگ است . به فاصلهء اندكى مسافت از جادهء معموله سمت چپ اين جادّه است و مجراى قنات ده ملّا در طول اين جادّهء سراشيب به ده ملّا مىآيد و جادّه تا يك فرسخ مسطّح و نزديك به كوه مىشود . وصل به كوه جادّه در ميان دو كوه است كه جادّه وسيع و اندك پست و بلندى دارد ولى سخت نيست . منتهى به بعضى دامنه و بغلهها شده به پاى گردنه مىرسد . از گردنه گذشته جادّه سراشيب و از ميان دامنههاى كوه و بغلهها گذشته از ميان بريدگى كوه مجن مىگذرد و وارد صحراى وسيع مجن مىشود . قهوهخانه و كاروانسرايى كه در يك فرسنگى از كوه گذشته هست و جادّه مسطّح و مستقيم است . از ده ملّا تا قهوهخانه و كاروانسراى مجن سه فرسنگ و از آنجا به تاش هم سه فرسنگ است و در حقيقت اين راه سختى ندارد و گردنهء خاكى كوچكى دارد كه چندان صعب نيست و در راه شكار هم پيدا مىشود و بعضى قراولخانههاى سنگى از زمان قديم در روى كوهها به جهت مستحفظى و جلوگيرى تراكمه ساختهاند آثارش باقيست و سوار به خوبى بدون زحمت مىرود . براى كالسكه قدرى سخت است . از ده ملّا به شاهرود چهار فرسنگ و راه همه جا مايل به شمال است . سمت راست جادّه به فاصلهء دو فرسنگ منتهى مىشود به كوههاى پست كه دامنهء آنها كوير است و در اين سمت دهات و مزارع دور از جادّه بسيار است . / 85 /